Polscy uczeni udowodnili istnienie półlegendarnego króla. Dowód znaleźli w warstwie śmieci

3 marca 2026, 18:15

W 1964 roku Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęło, pod kierunkiem profesora Kazimierza Michałowskiego, prace archeologiczne w Starej Dongoli na terenie Sudanu. W ostatnich latach informowaliśmy o niezwykle interesujących odkryciach i badaniach tam prowadzonych. Archeolodzy znaleźli pozostałości katedry i tajemnicze pomieszczenia z wyjątkowymi rysunkami, a przyrodnicy prowadzili badania nad nietoperzami. Teraz doktor habilitowany profesor UW Artur Obłuski, doktor Maciej Wyżgoł i magister Tomasz Barański udowodnili istnienie półlegendarnego króla Qašqaša.



Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.


Jony w rozbłyskach słonecznych osiągają 6-krotnie wyższe temperatury niż sądzono

17 września 2025, 15:00

Jony wystrzeliwane podczas rozbłysków słonecznych są 6,5-krotnie cieplejsze niż dotychczas sądzono, donoszą naukowcy z Wielkiej Brytanii i USA. Ich odkrycie stanowi jednocześnie rozwiązanie zagadki, która od lat 70. XX wieku trapiła specjalistów zajmujących się badaniem naszej gwiazdy. Wówczas zauważono, że linie spektralne promieniowania słonecznego są szersze niż spodziewane w zakresie ekstremalnego ultrafioletu i promieniowania rentgenowskiego. Przez 50 lat uważano, że ma to związek z turbulencjami, jednak nikt nie potrafił zidentyfikować natury tych turbulencji, co stawiało całą hipotezę pod znakiem zapytania.


Metabolizm robotów – maszyny zyskają możliwość samodzielnej naprawy i replikacji

21 lipca 2025, 10:16

Roboty przeszły długą drogę. Od maszyn wykonujących serię z góry zaprogramowanych ruchów, po urządzenia uczące się, analizujące środowisko i samodzielnie podejmujące decyzje. O ile więc potrafią rozwijać swoją część logiczną, to element fizyczny pozostaje niezmienny. Robot to zamknięty system. Nie jest zdolny do naprawy czy dostosowania się do środowiska. Tymczasem prawdziwa autonomia robotów oznacza, że muszą one nie tylko samodzielnie myśleć, ale być w stanie podtrzymać swoje istnienie, mówi Philippe Martin Wyder.


Mieszkanka Meksyku prowadzi w swoim mieszkaniu azyl-szpitalik dla kolibrów

22 sierpnia 2023, 10:51

Od ponad dekady Catia Lattouf de Arída opiekuje się w swoim mieszkaniu w mieście Meksyk chorymi, rannymi i osieroconymi kolibrami. W jej azylu-szpitalu znajduje się jednorazowo nawet kilkadziesiąt tych ptaków.


Nowo odkryty wąż nazwany na cześć Harrisona Forda

17 sierpnia 2023, 17:39

W Andach w Peru odkryto nowy gatunek węża. Nazwano go na cześć Harrisona Forda. Dorosły Tachymenoides harrisonfordi mierzy nieco ponad 40 cm. Jest niegroźny dla ludzi, żywi się jaszczurkami i żabami. Artykuł na jego temat ukazał się w piśmie Salamandra. Naukowcy z Peru i USA znaleźli samca w maju ubiegłego roku. Zwierzę wygrzewało się w słońcu na przełęczy w Parku Narodowym Otishi (ONP). Jego habitat stanowi puna.


Dr Joseph Dituri spędzi pod wodą 100 dni - chce w ten sposób przysłużyć się nauce i przy okazji pobić rekord

14 marca 2023, 10:55

Dla nauki Joseph Dituri z Uniwersytetu Południowej Florydy spędzi pod wodą 100 dni. Naukowiec i emerytowany komandor amerykańskiej marynarki wojennej prowadzi badania nad reakcjami organizmu na długotrwałą ekspozycję na wysokie ciśnienie, uczy studentów inżynierii biomedycznej online, a przy okazji stara się pobić rekord świata.


Na jakie zadaszenie się zdecydować?

5 października 2022, 11:20

Kiedyś tarasy, które były budowane przed domami miały jedynie konstrukcyjny podest i nic więcej. Obecnie buduje się tarasy zadaszone. Dzięki temu rozwiązaniu możemy sobie przedłużyć sezon ogrodowy, co jest nam na pewno na rękę. Nie da się ukryć, że w ogrodzie chętnie spędzamy czas, ale musi być nam przyjemnie, a nie zimno z każdej strony. Na jakie zadaszenie postawić? Na co powinniśmy zwrócić uwagę przed podjęciem decyzji?


Niezwykłe, zaskakujące, pomysłowe – polskie rekordy Guinnessa

3 września 2022, 09:44

Wiele osób ma niezwykłe pasje, które pielęgnują całymi latami, aż w końcu dochodzą do wniosku, że warto się nimi podzielić z innymi. A skoro można podzielić się z całym światem i mieć przy okazji niezwykłą pamiątkę na całe życie, dlaczego nie zgłosić się do Księgi rekordów Guinnessa?


Pierwsza egzoplaneta z atmosferą składającą się z warstw

31 stycznia 2022, 12:49

W przeszłości astronomowie często zakładali, że atmosfery egzoplanet są jednorodne i próbowali rozumieć je w ten sposób. Nasze badania pokazują, że nawet atmosfery gazowych olbrzymów poddawanych intensywnemu promieniowaniu mają złożoną trójwymiarową strukturę, mówi Jens Hoeijmakers z Uniwersytetu w Lund. Uczony wchodzi w skład międzynarodowego zespołu, który zauważył, że atmosfera egzoplanety WASP-189b jest – podobnie jak Ziemia – złożona z warstw.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy